Toprağın Kayması Işıkla Ölçülecek

Her yıl dünyada pek çok bölgede sayısız doğal afet gerçekleşiyor. Bunlardan biri de toprak kayması.

Toprak kayması yüzeydeki toprağın,

kayaçların, bitki örtüsünün ya da insan  yapılarının  gravitasyon ve arazi yapısının da etkisiyle eğim boyunca, aşağı yöne hareketi olarak tanımlanır. Tektonik hareketler, ormanların azalması ve toprak yüzeyindeki dayanıksız malzemenin aşınması gibi sebeplerle, farklı güçlerde toprak kaymaları gerçekleşebilir. Öyle ki, güçlü bir toprak kayması yıllardır ayakta duran binaları ve diğer yapıları kısa zaman içinde yok edebilir. Bu sebeple de erken uyarı sistemleri aynen diğer tüm doğal afetlerde olduğu gibi toprak kaymasında da hayati önem taşıyor.

Günümüzde heyelanları ön görebilmek için elektronik eğim ölçerler kullanılıyor. Bu eğim  ölçerler toprak kayması endişesi bulunan alanların üzerine kuruluyor ve herhangi bir hareket yaşandığında eğimin ne kadar değiştiğini hesaplayıp kayıt altına alıyor. İtalya da bulunan Naples  Üniversitesi’ nden bir araştırmacı grubu geçtiğimiz ay yeni bir erken uyarı sistemi geliştirdiğini duyurdu. Sistemdeki yenilik ise elektronik eğim ölçerler kullanmak yerine fiber optik alıcılar kullanılıyor. Özellikle bilişim alanında sıkça adı geçen fiber optik teknolojisi, bilginin ışık sinyalleri şeklinde, saç teli kalınlığındaki cam kablolar yoluyla iletimine dayanıyor. Bu yeni bulunan uyarı sisteminde de içine çok sayıda fiber optik alıcı yerleştirilmiş plastik tüpler, toprak kayması riski olan mesafe boyunca toprakta kazılan çukurlara yerleştiriliyor. Toprakta bir hareket tespit ettiğinde plastik tüpler ve içinde bulunan alıcılar sinyal veriyor. Bilim insanları her bir alıcının ne kadar büküldüğünü uzaktan görüntüleyerek gözlemliyor. Bunun sayesinde toprakta oluşan gerilimi tespit edebiliyorlar.

Toprağın hareketi kaydedebilecek;

Araştırma grubu fiber optik alıcıların elektronik eğim ölçerlere göre çok daha sağlam olduğunu ve bu alıcılarla daha geniş mesafelerde veri elde edilebileceğini düşünüyor. Böylece alıcılar, daha güçlü toprak kaymalarında zarara uğramadan görevlerini yerine getirebilecek ve kilometrelerce karelik geniş arazilerde toprağın hareketini kaydedebilecek.