İnsan susuzluğa ne kadar dayanabilir?

0

14-15 yaşlarında bir erkek çocuğun altı aydır hiç su içmeden meditasyon yaptığından bahseden Nepal kökenli haberler insanların susuz ne kadar yaşayabilecekleri konusunu tekrar gündeme getirdi. Araştırmacılar Ratanapuri köyünde bir ağacın altında bağdaş kurmuş olarak ibadet etmekte olan Ram Bahadur Bamjan’ın başına üşüştüler. 500 yıl önce yaşamış olan Buda’nın ilim ve irfanına ulaşabilmek için altı yıl daha aynı şekilde ve susuz kalmak zorunda olan delikanlı gerçekten bu kadar süre susuz yaşayabilmiş miydi? İnsan susuzluğa ne kadar dayanabilirdi?

Bu soruya susuz şu kadar süre yaşanabilir, diye net bir cevap vermek neredeyse imkânsızdır. Herhangi bir nedenle hayatta kalabilme mücadelesi veren bir insanın aç ve susuz yaşayabilme süresini belirleyen sayısız etken vardır. Genel inanış insanın susuzluğa bir kaç günden fazla dayanamayacağı şeklindedir.

İnsan yaşamındaki öncelikler sıralanırsa birinci sırayı “oksijen” alır; çünkü insan havadaki oksijeni soluyamazsa üç dakikadan fazla yaşayamaz. İkinci sırada ise su vardır. En ideal şartlarda bile vücudu sağlıklı tutabilmek için günde iki litre su alınması gerekir. Vücudumuzdaki su terlemeyle, idrarla, dışkıyla, nefes alıp vermeyle devamlı eksilir. Her ne kadar insan vücudunun üçte ikisi su ise de suyun, et ve tuzlular gibi ağır yiyeceklerin vücutta sindirilmesinde de önemli rol oynadığı unutulmamalıdır. Vücut, aldığından çok su tüketirse susuz kalır ve kısa sürede yaşam sona erer. Bu nedenle vücudumuzdaki su kaybı süratle aynı miktarda telafi edilmelidir.

Susuz kalındığında, yaşam süresi çevre şartlarının yanında insanın fiziksel ve zihinsel performansları ile doğrudan ilgilidir. Genel olarak çevre sıcaklığı ne kadar yüksekse insanın su tüketimi de o kadar artar. Güneş altında hareket halindeki bir insanın yaklaşık bir litre daha fazla suya ihtiyacı vardır. Tuhaf gibi görünebilir ama soğuk ortamlar da en kuru çöller kadar kuru olabilirler. Soğuk hava nemi içinde tutamadığından her nefes alışta vücut önemli miktarda su kaybeder. Ayrıca rüzgârla deriye çarpan soğuk hava vücudun nemini de alır. Bu nedenle vücudun el, yüz gibi açıkta kalan yerlerinde cilt çatlar.

Yediğimiz her şeyde su vardır, hatta başta meyveler olmak üzere bazılarının neredeyse tamamına yakını sudur. Bazı hayvanlar hiç su içmeden ihtiyaçlarını tükettikleri gıdalardaki sudan karşılayarak yaşayabilir. Et ve kuru tuzlu gıdalar ise vücuda verdiklerinden fazla suyun tükenmesine yol açar. Alkollü ve kafeinli içecekler de vücuttan atılırken, almandan fazla su kaybına sebep olur.

Yetişkin bir insan aşırı sıcaklarda terleme yoluyla saatte 1,5 litre su kaybedebilir. Eğer bu miktarda su yerine konulmazsa vücudun toplam sıvı miktarı süratle düşerken kan kalınlaşır ve hacmi tehlikeli bir şekilde azalır. Bir taraftan terleme durup vücut ısısı yükselirken, diğer taraftan kan basıncı düşer ve kalbe o kadar aşın yük biner. Bu arada elektrolit dengesi bozulan vücut şoka girer, fiziksel ve zihinsel faaliyetleri gittikçe azalan insan olumlu yönde hiç bir çaba içine giremez. İshal, kusma ve böbrek sorunlan da su kaybını gittikçe arttırır. Bu şartlarda yaşamın devam etmesi mümkün olamaz.

İnsanların susuz kaldıklarında ne kadar yaşayabileceklerini formüle etmek çok güç olsa da araştırmacılar, hava sıcaklıklarına göre gölgede, susuz veya belirli miktarda suyla yaşanabilecek süreyle ilgili kabaca fikir verebilecek bir tablo oluşturmuş:

Susuz yaşanabilecek gün sayısı

Sıcaklık (C-derece)

10 20 30 40 50
Susuz 10 10 8 4 2
1 litre suyla 11 11 9 4 2
2 litre suyla . 12 12 10 5 2
10 litre suyla 22 20 17 7

3

Tablodan da görüldüğü gibi 30 derece hava sıcaklığında 1 litre suyla 9 gün yaşayabilen bir insana, on misli (10 litre) su verildiğinde on misli daha fazla, yani 90 gün yaşayamıyor. Susuz veya yetersiz suyla geçen her gün vücudu tahrip ederek sonu hızlandınyor.